مواد تشکیل دهنده شیشه
 هر چند تفاوت هاي بسياري در محصولات شيشه اي توليدي وجود دارد، با اين وجود تمام فرآيندهاي توليد شيشه با توزين و اختلاط مواد اوليه به منظور تأمين بچ يا بار كورة ذوب شروع مي شود.تركيبات شيميايي بسيار متفاوتي را مي توان در توليد شيشه مورد استفاده قرار داد كه هر يك به نحوي بر ويژگي هاي مكانيكي، الكتريكي، شيميايي، حرارتي و بصري محصولات شيشه اي تأثير مي گذارد.در ادامه تركيبات شيميايي برخي از متداول ترين محصولات شيشه اي مورد استفاده را به اختصار توضیح می دهیم.
 شكل دهنده ها
سیلیس
شکل دهنده ها تركيبات اصلي مورد استفاده در توليد مذاب شيشه را تشكيل مي دهند. ماده اصلي شكل دهنده در تمام شيشه هاي توليدي، سيليس است كه به شكل ماسه اي و با كيفيت بالايي مورد استفاده قرار مي گيرد.در انتخاب ماسة سيليسي مورد استفاده در توليد محصولات شيشه اي، بايد عوامل زيادي را مد نظر قرار داد، به عنوان مثال توليدكنندگان محصولات شيشه اي مظروف اغلب از ماسه هاي سيليسي با دانه بندي درشت در حدود مش ١٠٠-۳۰ استفاده مي كنند تا همزمان با حفظ راندمان مورد نظر فرآيند ذوب،هزينه هاي مواد اوليه در پايين ترين حد ممكن قرار گيرد. اما در مقابل توليدكنندگان محصولات پشم شيشه بايداز ماسه هاي سيليسي با دانه بندي ريزتر و اغلب كمتر از مش ٢٠٠ استفاده كنند.ساير شكل دهنده هاي اصلي در توليد شيشه عبارتند از :
فلدسپات
نوعي سنگ معدنی متبلور با پايه سيليكات فلزي مانند سيليكات آلومينيوم، سديم، پتانسيم و كلسيم .در تعدادي از فرآيندهاي توليد (Al2O) فلدسپات نيز به منظور تأمين آلومين يا همان اكسيد آلومينيوم محصولات شيشه اي به كار برده مي شود.
بوراكس يا اسيد بوريك
به منظور تأمين پاية عنصر بور مورد نياز براي توليد محصولات شيشه اي مقاوم در برابر درجه حرارت هاي زياد مانند پيركس ها يا پشم شيشه مورد استفاده قرار مي گيرند.
 كمك ذوب ها
هر چند مي توان از سيليس به تنهايي در توليد شيشه استفاده كرد، اما دو مشكل اساسي وجود داشته که عبارتند از: دماي ذوب سيليس بسيار بالاست و در دماي ٣١٣٣ درجه فارنهایت شروع به ذوب شدن مي كند كاركردن با مذاب سيليس بسيار مشكل است، چون ويسكوزيته يا درجه چسبندگي مذاب آن خيلي بالا است. به همين منظور از كمك ذوب ها براي پايين آوردن دماي نقطه ذوب بچ استفاده مي شود. رايج ترين مواد كمك ذوب مصرفي در صنايع توليد شيشه، كربنات سديم و كربنات پتاسيم (Na2Co3: soda ash) و(K2o: potash) هستند كه كمك ذوب هاي قليايي محسوب مي شوند.
طي ٥ تا ١٠ سال گذشته، استفاده از تركيبات ليتيوم (كربنات ليتيوم، سيليكات آلومينو ليتيوم) به عنوان مواد كمك ذوب به شكل فزاينده اي رايج شده است. ليتيوم سبك ترين، كوچكترين و در عين حال فعال ترين فلز قليايي است. ليتيوم همچنين كوچكترين شعاع يوني و بزرگترين پتانسيل يوني را دارا است. مصرف سيليكات آلومينيوم ليتيوم (اسپادومن) مورد استفاده در صنايع شيشه نيز در طول ١٥ سال گذشته رشد چشمگيري داشته است.گزارش هايي كه از سوي كارخانجات توليدكنندة شيشه در نقاط مختلف جهان منتشر شده است، نشان مي دهد كه استفاده از مادة كمك ذوب اسپادومن منجر به كاهش دماي ذوب شيشه در همان مقدار انرژي مصرفي براي ذوب شده که اين امر باعث بهبود ويژگي های مرحله شكل گيري ، كيفيت بهتر محصولات شيشه اي و افزايش ظرفيت اسمي كوره هاي ذوب شده است.
مواد تثبيت كننده
مواد تثبيت كنندة مورد استفاده توليد شيشه، به منظور پايدارسازي ويژگي هاي شيميايي محصول شيشه اي توليدي و همچنين جلوگيري از تجزيه و خرد شدن محصول شيشه ای نهايي به كار برده مي شود.رايج ترين تثبيت کننده های مورد استفاده در صنايع شيشه عبارتند از: سنگ آهك، آلومينا، كربنات باريوم ومنيزيم . آهك خام يا سنگ آهك مصرفي در صنايع توليد شيشه، عموماً به شكل كلسيت، كربنات كلسيم ٩٥ درصد و يا سنگ آهك دولوميت (مخلوطي از دولوميت و كلسيت) وجود دارد كه منبع سرشاري از كلسيم و منيزيم مورد نياز در فرآيند توليد شيشه به شمار مي رود.
افزودني هاي رنگ زا
تعداد زيادي از افزودني ها در فرآيند توليد شيشه را مواد رنگي يا رنگ زاها تشكيل مي دهند. معمول ترين مواد رنگي مورد استفاده در صنايع شيشه، آهن، كرم، سريوم ، كبالت و نيكل مي باشند. رنگ كهربايي شيشه، حاصل افزودن سولفيد آهن يا پيريت است. اكسيدهاي كبالت و نيكل نيز براي زدودن رنگ زرد و سبز رقيقي كه هنگام آلوده شدن مذاب شيشه با ذرات آهني حاصل مي آيد، بكار مي رود. در صورت اختلاط سلينوم با آهن و كبالت، محصول شيشه ای به رنگ برنز توليد مي شود. مادة افزودني سديوم اغلب به منظور ارتقاء ويژگي هاي جذب اشعه فرابنفش (UV) و بهبود ويژگي هاي اپتيكي شيشه توليدي و كاهش آثار مزاحم اشعهX در محصولات شيشه اي خاص بكار برده مي شود.در برخي موارد خاص، مقادير كمي از پودر زغال آنتراسيت و يا حتي سرباره هاي كورة ذوب بلند، به بچ مواد اوليه افزوده مي شود تا ويژگي هاي ذوب شيشه از طريق كنترل عمل اكسيداسيون و احيا بهبود يابند. با اين وجود بسته به مشخصات شيشه توليدي، محتواي سولفور و آهن موجود در مذاب، استفاده از اين مواد را محدود مي سازد.
 خرده شيشه
يكي ديگر از مواد اوليه مصرفي در توليد محصولات شيشه اي، شيشه خرده هاي برگشتي از خط توليد و يا شيشه هاي بازيافتي جمع آوري شده از زباله هاي شهري است. شيشه خرده ميتواند ۵۰ تا ۸۰ درصد از تركيب بچ را شامل شود كه اين امر بستگي به نوع محصول شيشه ای توليدي دارد. كارخانجات توليدكننده شيشه حتي الامكان از شيشه خرده در بج مواد اوليه استفاده ميكنند، زيرا در اين صورت از يك سو هزينه تامين بچ در مقايسه با مواد اوليه اصلي كاهش يافته و از سوي ديگر انرژي مورد نياز جهت ذوب بچ كاهش می يابد ( در واقع واكنش هاي شيميايي لازم براي انجام فرآيند بر روي مواد اوليه اصلي جهت شكل گيري شيشه، در شيشه خرده ها از پيش انجام پذيرفته است) بطور كلي انرژي مورد نياز براي ذوب شيشه خرده هاي موجود در بچ حدودًا ۳۰ درصد کمتر از انرژي لازم براي ذوب مواد اوليه اصلي است. به علاوه مذاب شيشه خرده ، تشكيل حمامي از مذاب را مي دهد كه به انتقال حرارت به ساير مواد تشكيل دهنده بچ، كمك مي كند.